Wat is een webserver en hoe werkt die?
In eenvoudige bewoordingen is een webserver een computer die websitebestanden opslaat, verwerkt en aan webbrowsers levert. Een webserver bestaat uit hardware en software en gebruikt HTTP (Hypertext Transfer Protocol) om te reageren op verzoeken die webgebruikers via het World Wide Web doen. Op die manier laadt de webserver de opgevraagde pagina en levert die af aan de browser van de bezoeker, bijvoorbeeld Google Chrome, Firefox of Edge.
Webservers gebruiken ook SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) en FTP (File Transfer Protocol) om bestanden voor e-mail of opslag te verwerken.
Waar bestaat een webserver dan uit? Aan de hardwarekant is een webserver met internet verbonden, zodat hij gegevens of bestanden kan uitwisselen met andere aangesloten apparaten. Die gegevens kunnen verschillende vormen hebben, zoals HTML-bestanden, afbeeldingen, JavaScript-bestanden of CSS-stylesheets. Op de hardware staat ook de webserversoftware.
Webserversoftware bepaalt hoe webgebruikers toegang krijgen tot de gehoste bestanden. Die software bestaat uit meerdere onderdelen, met minimaal een HTTP-server. Een HTTP-server is software die HTTP-verzoeken en URL’s begrijpt. In dit artikel leest u hoe een webserver werkt, waarom we webservers nodig hebben en welke populaire voorbeelden er zijn.
Webservers werken volgens een client-servermodel. Daarbij vraagt een programma, de client, een bron of dienst aan bij een ander programma, de server. Om verzoeken van webclients te verwerken doorloopt een webserver een aantal stappen:
- Wanneer een bezoeker de inhoud van een website wil laden, vraagt zijn webbrowser via internet om toegang. Dit heet een HTTP-verzoek.
- De webbrowser zoekt het IP-adres van de opgevraagde website op door de URL van de webpagina via het Domain Name System (DNS) te vertalen of door in de cache te zoeken. Zo wordt de webserver gevonden waarop de bestanden van de site staan.
- De webserver ontvangt het HTTP-verzoek en verwerkt het via de HTTP-server.
- Zodra de HTTP-server het verzoek accepteert, doorzoekt deze de serverbestanden naar de relevante gegevens.
- Daarna stuurt de webserver de sitebestanden terug naar de webbrowser die het verzoek heeft verzonden. De bezoeker ziet vervolgens de inhoud van de website.
Kan de HTTP-server de gevraagde bestanden niet vinden of verwerken, dan antwoordt deze de webbrowser met een foutmelding. De bekendste is de 404-fout; een 403-fout kan verschijnen bij problemen met toegangsrechten. Ontvangt een webserver niet op tijd antwoord van een andere server die als proxy of gateway fungeert, dan treedt een 504-fout op.
Statische versus dynamische webserver
Webservers kunnen statische of dynamische inhoud tonen. Een statische webserver bestaat uit een computer en HTTP-software en stuurt de bestanden van een website ongewijzigd naar een webbrowser.
Een dynamische webserver bestaat uit een statische webserver plus extra software, meestal een applicatieserver en databases. Een dynamische webserver past de gehoste bestanden in wezen aan voordat ze via de HTTP-server worden afgeleverd. Zo kan hij dynamische inhoud genereren en naar een webbrowser sturen.

Webserverfuncties
Naast de ondersteuning van HTTP om inkomende verzoeken en antwoorden te verwerken, bieden de meeste webservers de volgende standaardfuncties:
- Logboekregistratie: logbestanden leggen alle gebeurtenissen en activiteiten van de webserver vast, zoals verzoeken, beveiligingsmeldingen en fouten. Bij elk nieuw verzoek wordt een regel tekst aan het logboek toegevoegd.
- Authenticatie: veel webservers bieden deze functie om pas na controle gedeeltelijke of volledige toegang tot de bronnen van een website toe te staan. Authenticatie omvat vaak autorisatieverzoeken, bijvoorbeeld wanneer een gebruikersnaam en wachtwoord vereist zijn.
- Bandbreedtebeperking: de bandbreedte van een webserver is de hoeveelheid gegevens die hij op een bepaald moment kan overdragen of verwerken. Bandbreedtebeperking regelt de overdrachtssnelheid, zodat het netwerk niet overbelast raakt en bestanden soepel kunnen worden geleverd.
- Opslagruimte: dit is de hoeveelheid schijfruimte die beschikbaar is om bestanden op te slaan. Die bepaalt of een webserver een website kan hosten.
Andere essentiële elementen van een webserver
- Programmeertaal: de programmeertaal van een webserver is het type code waarmee programma’s worden ontwikkeld die de server uitvoert. Deze talen heten ook wel server-side scripttalen. PHP en Python zijn bekende voorbeelden.
- Uptime: de uptime geeft aan hoelang een webserver in bedrijf is en verzoeken kan verwerken of bestanden kan leveren. De uptime van de server bepaalt ook wanneer een gehoste website bereikbaar is, de zogeheten website-uptime. De standaard in de branche is een garantie van 99,9%.
Waarom gebruiken we een webserver?
Webservers hebben drie hoofdtoepassingen:
- het hosten van meerdere websites of webapplicaties;
- het verwerken van FTP-verzoeken (File Transfer Protocol);
- het verzenden en ontvangen van e-mail.
Webservers hosten websites zodat die via internet toegankelijk zijn. Daarom zijn de kenmerken en functies van een webserver gericht op het inrichten en onderhouden van een hostingomgeving.
Wilt u een website maken en publiceren, dan hebt u toegang tot een webserver nodig. Het handigst is dat via webhosting. Webhosting is een dienst die uw website serverruimte biedt voor bestanden en databases.
Daarnaast zorgt een webhostingprovider ervoor dat de servers probleemloos blijven werken. Dat omvat back-ups, caching, beveiligingsbewaking en algemeen onderhoud. De belangrijkste voordelen van een webhost die de webserver van uw website beheert en onderhoudt, zijn onder meer:
- Optimale uptime en prestaties: een webhost verzorgt het hardwareonderhoud en de software-updates, wat de prestaties en de uptime van de website ten goede komt.
- Beveiligde servers: webhosts passen effectieve beveiligingsprotocollen toe om kwetsbaarheden te beperken en gehoste websites te beschermen tegen malware en cyberaanvallen.
- Keuze uit verschillende hostingpakketten: website-eigenaren kunnen een hostingpakket kiezen met functies die bij hun behoeften passen.
- Kostenbesparing: website-eigenaren hoeven geen eigen dedicated server te onderhouden en kunnen een hostingpakket kiezen met de benodigde hoeveelheid serverresources.
- Flexibiliteit: webhosts bieden schaalbare pakketten, zodat website-eigenaren indien nodig extra hostingresources, zoals opslag of bandbreedte, kunnen afnemen.
Webservers op de markt
Enkele van de meest populaire voorbeelden van webservers zijn:
- Apache HTTP Server: een gratis en opensource webserver die op veel besturingssystemen draait, waaronder Windows, Linux en macOS. Apache is de oudste webserversoftware en voor veel website-eigenaren, ontwikkelaars en hostingproviders een van de eerste keuzes, met een marktaandeel van meer dan 31%.
- NGINX: bekende opensource webserversoftware die oorspronkelijk alleen als HTTP-webserver functioneerde. Tegenwoordig wordt NGINX ook gebruikt als reverse proxy, HTTP-load balancer en e-mailproxy. NGINX staat bekend om zijn snelheid en het vermogen om veel verbindingen tegelijk te verwerken. Daarom maken veel drukbezochte websites er gebruik van.
- Microsoft Internet Information Services (IIS): IIS is closed-source webserversoftware, ontwikkeld door Microsoft en veel gebruikt op Windows-besturingssystemen.
- Lighttpd: gratis opensource webserversoftware die bekend staat om zijn snelheid en het lage CPU-gebruik. Lighttpd is ook populair vanwege het kleine geheugengebruik.
Binnen webhosting ondersteunen webhosts verschillende soorten servers. Mangelot Hosting ondersteunt bijvoorbeeld zowel Apache als NGINX, de twee toonaangevende webservers op de markt, waarbij NGINX als proxyserver voor Apache fungeert.
Conclusie
Een webserver is een computer die websitebestanden opslaat, verwerkt en levert. Hij bestaat uit een hardwaredeel en een softwaredeel, die elk een eigen rol spelen bij het verwerken van bestanden. Daarnaast kunnen verschillende soorten webservers dynamische of statische inhoud aan een browser leveren. Ongeacht het type hebben webservers een aantal standaardfuncties, waaronder:
- logboekregistratie
- authenticatie
- bandbreedtebeperking
- opslagruimte
Hun belangrijkste taak is het hosten van websites, het verwerken van HTTP-verzoeken en het leveren van webinhoud aan bezoekers. Om uw website online bereikbaar te maken, hebt u dus een eigen server of webhosting nodig.
Kiest u voor webhosting, dan is de webhost verantwoordelijk voor de server en staat die in voor de beveiliging en de prestaties ervan. Zo houdt u meer tijd over voor andere zakelijke aspecten en voor de groei van uw website.